Online ή δια ζώσης ψυχοθεραπεία; Ποια είναι καταλληλότερη για εμένα;

Online ή δια ζώσης ψυχοθεραπεία; Ποια είναι καταλληλότερη για εμένα;

Η επιλογή ανάμεσα στην online και τη δια ζώσης ψυχοθεραπεία συχνά συνοδεύεται από δύο ερωτήματα. Μπορεί η θεραπεία μέσω βιντεοκλήσης να προσφέρει παρόμοια αποτελέσματα; Και σε ποιο πλαίσιο θα αισθανθώ αρκετά άνετα ώστε να μιλήσω για όσα με απασχολούν; Η επιστημονική βιβλιογραφία δίνει ορισμένες απαντήσεις. Η καταλληλότερη επιλογή για κάθε άνθρωπο εξαρτάται επίσης από τις θεραπευτικές του ανάγκες, τις προτιμήσεις του και τις συνθήκες της καθημερινότητάς του.

Τι δείχνουν οι μελέτες για την αποτελεσματικότητα;

Σε συστηματική ανασκόπηση 12 τυχαιοποιημένων μελετών με 900 ενήλικες, οι Meyer-Keirath και συνεργάτες (2026) συνέκριναν ζωντανές συνεδρίες ψυχοθεραπείας μέσω βιντεοκλήσης με δια ζώσης συνεδρίες. Η συνολική ανάλυση δεν έδειξε σαφή διαφορά στη σοβαρότητα των συμπτωμάτων μετά τη θεραπεία. Ωστόσο, η βεβαιότητα των ευρημάτων ήταν χαμηλή και τα αποτελέσματα παρουσίαζαν σημαντική διακύμανση μεταξύ των μελετών. Καθώς σημαντικό μέρος των δεδομένων αφορούσε τη διαταραχή μετατραυματικού στρες και γνωσιακές-συμπεριφορικές παρεμβάσεις, υπάρχει μεγαλύτερη αβεβαιότητα για άλλες κλινικές δυσκολίες και θεραπευτικές προσεγγίσεις.

Ειδικά για τη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT), οι Zandieh και συνεργάτες (2024) ανασκόπησαν 54 τυχαιοποιημένες μελέτες με 5.463 ενήλικες. Τα ευρήματα, μέτριας βεβαιότητας, έδειξαν μικρή έως καθόλου διαφορά κατά μέσο όρο ανάμεσα στην εξ αποστάσεως CBT με υποστήριξη θεραπευτή και στη δια ζώσης CBT. Η εξ αποστάσεως θεραπεία περιλάμβανε τόσο συνεδρίες σε πραγματικό χρόνο όσο και δομημένες θεραπευτικές ενότητες που οι συμμετέχοντες ολοκλήρωναν με καθοδήγηση θεραπευτή. Το συμπέρασμα αφορά, επομένως, ένα ευρύτερο σύνολο μορφών εξ αποστάσεως CBT.

Μπορεί να αναπτυχθεί θεραπευτική σχέση μέσω βιντεοκλήσης;

Η θεραπευτική συμμαχία περιλαμβάνει τον δεσμό μεταξύ θεραπευτή και θεραπευομένου, καθώς και τη συμφωνία τους για τους στόχους της θεραπείας και τον τρόπο με τον οποίο θα εργαστούν. Στη μετα-ανάλυση των Seuling και συνεργατών (2024), η οποία συμπεριέλαβε 18 δημοσιεύσεις, δεν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στις αξιολογήσεις της συμμαχίας μεταξύ online και δια ζώσης ψυχοθεραπείας, είτε την αξιολογούσαν οι θεραπευόμενοι είτε οι θεραπευτές. Και στις δύο μορφές μπορεί να αναπτυχθεί σχέση εμπιστοσύνης και συνεργασίας. Στην πράξη, έχει σημασία κατά πόσο αισθάνεστε ότι ο θεραπευτής σας κατανοεί, ότι μπορείτε να εκφράζετε τυχόν δυσκολίες στη συνεργασία και ότι έχετε κοινή εικόνα για όσα θέλετε να δουλέψετε.

Πώς να επιλέξω τη μορφή που μου ταιριάζει;

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας (APA, 2024), η επιλογή της εξ αποστάσεως θεραπείας χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη τις κλινικές ανάγκες, τις προτιμήσεις του θεραπευομένου, την ιδιωτικότητα του χώρου και τη δυνατότητα χρήσης της τεχνολογίας. Η online συνεδρία μπορεί να διευκολύνει τη σταθερή συμμετοχή όταν η απόσταση, η μετακίνηση ή το ωράριο δυσχεραίνουν την προσέλευση. Η δια ζώσης συνεδρία μπορεί να είναι πιο κατάλληλη όταν στον διαθέσιμο χώρο υπάρχει κίνδυνος να σας ακούσουν ή να σας διακόψουν, ή όταν η συζήτηση στον ίδιο χώρο με τον θεραπευτή σάς βοηθά να εκφράζεστε πιο ελεύθερα.

Η πρώτη συνάντηση είναι μια ευκαιρία να συζητήσετε τι σας φέρνει στη θεραπεία, ποια μορφή μπορείτε να εντάξετε σταθερά στο πρόγραμμά σας και σε ποιες συνθήκες αισθάνεστε πιο άνετα να μιλήσετε για προσωπικά θέματα. Όπως επισημαίνει η APA (2024), η καταλληλότητα της εξ αποστάσεως θεραπείας αξιολογείται τόσο στην αρχή όσο και στην πορεία. Καθώς αποκτάτε εμπειρία από τις συνεδρίες ή αλλάζουν οι ανάγκες σας, μπορείτε να επανεξετάσετε την επιλογή μαζί με τον θεραπευτή σας.

Στο MindWork, η πρώτη συνάντηση πραγματοποιείται χωρίς κόστος, είτε διαδικτυακά είτε δια ζώσης. Στη διάρκειά της έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε τι σας φέρνει στην ψυχοθεραπεία, τι θα θέλατε να δουλέψετε, καθώς και το πλαίσιο και τους όρους της θεραπευτικής συνεργασίας. Μπορείτε επίσης να θέσετε τις ερωτήσεις σας για το πώς διεξάγονται οι συνεδρίες και να εξετάσουμε μαζί ποια μορφή ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες σας και στις συνθήκες της καθημερινότητάς σας.


Βιβλιογραφία

  • American Psychological Association. (2024). APA guidelines for the practice of telepsychology.
  • Meyer-Keirath, C., Wallis, H., Kaus, M., Schenk, M., Holzhaus, J., Rometsch, C., Buntrock, C., Apfelbacher, C., & Junne, F. (2026). Comparing video-based and face-to-face psychotherapy: Systematic review and multilevel meta-analysis across mental disorders. Journal of Medical Internet Research, 28, e89177.
  • Seuling, P. D., Fendel, J. C., Spille, L., Göritz, A. S., & Schmidt, S. (2024). Therapeutic alliance in videoconferencing psychotherapy compared to psychotherapy in person: A systematic review and meta-analysis. Journal of Telemedicine and Telecare, 30(10), 1521–1531.
  • Zandieh, S., Abdollahzadeh, S. M., Sadeghirad, B., Wang, L., McCabe, R. E., Yao, L., Inness, B. E., Pathak, A., Couban, R. J., Crandon, H., Torabiardakani, K., Bieling, P., & Busse, J. W. (2024). Therapist-guided remote versus in-person cognitive behavioural therapy: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. CMAJ, 196(10), E327–E340.