Τα τελευταία χρόνια, η καθημερινή χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει αυξηθεί σημαντικά, καταλαμβάνοντας ολοένα και μεγαλύτερο μέρος της καθημερινότητας. Όσο περισσότερο ένα άτομο βασίζεται σε αυτά για ενημέρωση, επικοινωνία και κοινωνική σύνδεση, τόσο εντονότερη γίνεται η επίδρασή τους στον τρόπο που σκέφτεται, αισθάνεται και σχετίζεται με τους άλλους.
Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η εκτεταμένη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα των σχέσεων, μειώνοντας την ικανοποίηση και αυξάνοντας τις συγκρούσεις μεταξύ των συντρόφων (Keles, McCrae, & Grealish, 2020; Abbasi, 2019). Παράλληλα, η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει συνδεθεί με αυξημένα επίπεδα ζήλιας και ανασφάλειας μέσα στη σχέση, τα οποία με τη σειρά τους επηρεάζουν αρνητικά τη συναισθηματική εγγύτητα (Muise, Christofides, & Desmarais, 2009).
Είναι, επομένως, σημαντικό να μην υποτιμάται ο ρόλος που διαδραματίζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις σχέσεις. Η αναγνώριση της επίδρασής τους και η ανοιχτή συζήτηση γύρω από αυτή μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην ενίσχυση της σύνδεσης ανάμεσα στους συντρόφους.
Οφέλη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Παρά τις προκλήσεις, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να λειτουργήσουν και ως σημαντικός πόρος σύνδεσης και υποστήριξης. Έρευνες δείχνουν ότι πολλοί νέοι χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως μέσο διατήρησης κοινωνικών σχέσεων και αναζήτησης υποστήριξης (Best, Manktelow, & Taylor, 2014).
Μέσα από τις ψηφιακές πλατφόρμες, οι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα να διατηρούν επαφή με οικογένεια και φίλους που βρίσκονται γεωγραφικά μακριά, αλλά και να συνδέονται με άτομα που μοιράζονται κοινά ενδιαφέροντα και εμπειρίες. Στις ρομαντικές σχέσεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχει απόσταση ή αυξημένες επαγγελματικές υποχρεώσεις, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να ενισχύσουν την αίσθηση συμμετοχής στην καθημερινότητα του άλλου και να λειτουργήσουν ως γέφυρα επικοινωνίας.
Είναι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απειλή για τη σχέση;
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι από μόνα τους προβληματικά. Ωστόσο, μπορούν να αποτελέσουν πηγή έντασης όταν δεν υπάρχει κοινή κατανόηση ως προς το νόημα που έχουν μέσα στη σχέση ή όταν τα όρια παραμένουν ασαφή. Παράλληλα, η τάση για σύγκριση με άλλες σχέσεις μπορεί να ενισχύσει την ανασφάλεια και τη δυσαρέσκεια.
Νόημα
Οι εμπειρίες, το οικογενειακό υπόβαθρο και το πολιτισμικό πλαίσιο επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο κάθε άτομο αντιλαμβάνεται και χρησιμοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Για κάποιους αποτελούν μέσο σύνδεσης και έκφρασης, ενώ για άλλους μπορεί να σχετίζονται με έκθεση ή ανασφάλεια.
Η συζήτηση γύρω από το τι σημαίνουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τον καθένα είναι καθοριστικής σημασίας. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι σύντροφοι μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα τις συμπεριφορές και τις επιλογές του άλλου στον ψηφιακό χώρο.
Όρια
Τα όρια αποτελούν βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία ασφάλειας και εμπιστοσύνης μέσα στη σχέση. Αντί να λειτουργούν περιοριστικά, επιτρέπουν στους συντρόφους να σχετίζονται με τρόπο που γίνεται κατανοητός και συναισθηματικά αποδεκτός.
Στη σύγχρονη πραγματικότητα, όπου ο ψηφιακός και ο φυσικός κόσμος είναι στενά αλληλένδετοι, τα «ψηφιακά όρια» αναδεικνύονται ως ένα σημαντικό πεδίο διαπραγμάτευσης. Η διαδικτυακή συμπεριφορά επηρεάζει άμεσα τη δυναμική της σχέσης και, για τον λόγο αυτό, χρειάζεται να αποτελεί αντικείμενο ανοιχτής συζήτησης.
Τα ζευγάρια καλούνται να ορίσουν από κοινού το πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργούν, μέσα από ερωτήματα όπως:
- Θα δηλωθεί δημόσια η σχέση;
- Ποιο είναι το επίπεδο κοινοποίησης προσωπικών στιγμών;
- Ποιες επιλογές γίνονται ως προς το ποιον ακολουθεί κανείς;
- Πώς εκφράζεται η διαδικτυακή αλληλεπίδραση (likes, σχόλια);
- Ποια είναι η στάση απέναντι στα προσωπικά μηνύματα;
- Πώς ορίζεται η ισορροπία ανάμεσα σε ιδιωτικότητα και δημοσιότητα;
- Πόσος χρόνος αφιερώνεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης;
Η συζήτηση αυτών των ζητημάτων δεν αφορά τον έλεγχο, αλλά τη συνδιαμόρφωση ενός πλαισίου που ενισχύει τη συναισθηματική ασφάλεια και τη σταθερότητα της σχέσης.
Σύγκριση
Η σύγκριση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που προκύπτουν από τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Οι χρήστες τείνουν να προβάλλουν επιλεκτικά θετικές στιγμές, δημιουργώντας μια εξιδανικευμένη εικόνα της ζωής και της σχέσης τους.
Αυτό που συχνά παραμένει αόρατο είναι οι δυσκολίες, οι συγκρούσεις και η ευαλωτότητα που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος κάθε σχέσης. Η σύγκριση της καθημερινής πραγματικότητας με αυτές τις επιμελημένες εικόνες μπορεί να οδηγήσει σε απογοήτευση και ενίσχυση ανασφαλειών.
Πώς να διαχειριστείτε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως ζευγάρι
- Δώστε προτεραιότητα στον ποιοτικό χρόνο χωρίς ψηφιακές παρεμβολές
- Συζητήστε πριν κοινοποιήσετε περιεχόμενο που αφορά τη σχέση σας
- Σεβαστείτε την ιδιωτικότητα του/της συντρόφου σας
- Διατηρήστε συνέπεια ανάμεσα στη διαδικτυακή και τη δια ζώσης συμπεριφορά
- Λάβετε υπόψη ότι ο τόνος και η πρόθεση συχνά παρερμηνεύονται διαδικτυακά
Διατηρήστε ανοιχτή επικοινωνία για ζητήματα που σχετίζονται με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Τελικές σκέψεις
Παρά το γεγονός ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης ζωής, η επίδρασή τους στις σχέσεις συχνά υποτιμάται. Ωστόσο, τα συναισθήματα που προκύπτουν μέσα από τη χρήση τους είναι πραγματικά και επηρεάζουν ουσιαστικά τη δυναμική της σχέσης.
Η θέσπιση σαφών και ευέλικτων ορίων, σε συνδυασμό με την ανοιχτή και ειλικρινή επικοινωνία, μπορεί να ενισχύσει τη συναισθηματική ασφάλεια και τη δέσμευση. Σε αυτό το πλαίσιο, η συστημική θεραπεία μπορεί να αποτελέσει ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο, καθώς εστιάζει στα μοτίβα αλληλεπίδρασης μεταξύ των συντρόφων και βοηθά στην ανάπτυξη πιο λειτουργικών τρόπων σύνδεσης.
Πηγές
Abbasi, I. S. (2019). Social media addiction in romantic relationships: Does user's age influence vulnerability to social media infidelity? Personality and Individual Differences, 139, 277–280.
Best, P., Manktelow, R., & Taylor, B. (2014). Online communication, social media and adolescent wellbeing: A systematic narrative review. Children and Youth Services Review, 41, 27–36.
Keles, B., McCrae, N., & Grealish, A. (2020). A systematic review: The influence of social media on depression, anxiety and psychological distress. International Journal of Adolescence and Youth, 25(1), 79–93.
Muise, A., Christofides, E., & Desmarais, S. (2009). More information than you ever wanted: Does Facebook bring out the green-eyed monster of jealousy? CyberPsychology & Behavior, 12(4), 441–444.
